Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, para politikasında daha sağlıklı veri seti oluşturmak amacıyla Hanehalkı Beklenti Anketi'ni (HBA) devreye aldı. 2026 Ocak itibarıyla Sektörel Enflasyon Beklentileri'nde hanehalkı verileri artık yeni anketle ölçülecek.
ANKARA (İGFA) - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), hanehalkının enflasyon ve ekonomik göstergelere ilişkin beklentilerini daha kapsamlı ve Türkiye'ye özgü bir çerçevede ölçmek amacıyla Hanehalkı Beklenti Anketi'ni (HBA) yayımlamaya başladı.
Merkez Bankası'nın analiz yazısında, para politikasının şekillendirilmesinde ekonomik birimlerin beklentilerinin kritik öneme sahip olduğu vurgulanarak, tüketim ve tasarruf davranışlarının anlaşılması için anket çalışmalarının önemli bir bilgi kaynağı olduğu belirtildi.
TEA'NIN YERİNİ HBA ALDI
Türkiye'de hanehalkı beklentileri bugüne kadar Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yürütülen Tüketici Eğilim Anketi (TEA) ile ölçülüyordu. Ancak Avrupa Komisyonu eşgüdümünde yürütülen TEA'nın standart soru seti nedeniyle ülkeye özgü detaylandırma imkânının sınırlı olduğu ifade edildi. Bu kapsamda TCMB, TÜİK iş birliğiyle daha kapsamlı, enflasyon odaklı ve açık uçlu sayısal tahminlere imkân tanıyan HBA'yı tasarladı. 2026 Ocak verisi itibarıyla da Sektörel Enflasyon Beklentileri bülteninde TEA yerine HBA kullanılmaya başlandı.
ENFLASYON SORULARINDA SADE VE NET DİL
HBA'nın en önemli farklarından biri soru dili. Yeni ankette "fiyat artışı" gibi ifadeler yerine doğrudan "enflasyon oranı" kavramı kullanılarak katılımcılara daha net bir çerçeve sunuluyor. Ayrıca katılımcılara önce son gerçekleşen yıllık enflasyon oranı bilgisi veriliyor, ardından gelecek 12 aya ilişkin tahminleri soruluyor. Bu yönteme "bilgi tedavisi" adı veriliyor ve beklentilerin içsel tutarlılığını artırması hedefleniyor.
Anket yalnızca enflasyonu değil; konut fiyatları, dolar kuru ve yatırım tercihlerine ilişkin beklentileri de kapsıyor.
İLK BULGULAR: BEKLENTİLER DAHA DÜŞÜK ÖLÇÜLDÜ
HBA sonuçlarına göre, hanehalkının 12 ay sonrası enflasyon beklentisi ocak ve şubat aylarında eski yöntem olan TEA'ya kıyasla sırasıyla 3,3 ve 2,3 puan daha düşük ölçüldü.
Şubat ayı verilerine göre vatandaşlar önümüzdeki 12 ayda enflasyonun yüzde 48,8, konut fiyat artışının yüzde 35,4, ABD doları kur artışının ise yüzde 19,0 olmasını bekliyor.
Döviz kuru beklentisinin enflasyonun altında kalması, Türk lirasında reel değerlenme beklentisine işaret ederken; konut fiyat artışının enflasyonun altında öngörülmesi, reel anlamda konut fiyatlarında gerileme beklentisini gösteriyor.
ALTIN İLK SIRADA
Ankette yer alan yatırım tercihi sorusuna verilen yanıtlara göre, katılımcıların yüzde 55,5'i altını öncelikli yatırım aracı olarak görüyor. Gayrimenkul tercihi yüzde 30 olurken, döviz ve diğer finansal araçlara yönelimin sınırlı kaldığı dikkat çekiyor.
Ayrıca HBA ile birlikte beklentiler cinsiyet, yaş, gelir ve eğitim düzeyine göre demografik kırılımda da yayımlanıyor. Şubat verileri, gruplar arasında sınırlı farklılıklar olduğunu ortaya koydu.
"BEKLENTİLERDE İYİLEŞME SÜRECEK"
Merkez Bankası, sıkı para politikası ve dezenflasyon sürecinin devamıyla birlikte hanehalkının enflasyon beklentilerinde iyileşmenin sürmesini ve beklentiler ile gerçekleşen enflasyon arasındaki farkın kademeli olarak azalmasını beklediğini bildirdi.