İngiltere merkezli Financial Times gazetesi, işgal rejimi ve ABD'nin İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı başlattığı savaşın Körfez ülkelerinin enerji gelirlerinde ciddi kayıplara yol açtığını yazdı. Gazete, savaşın başlamasından bu yana bölge ülkelerinin yaklaşık 15 milyar dolar gelir kaybettiğini bildirdi.
Haberde, emtia piyasaları üzerine analizler yapan Kpler şirketinin verilerine dayanan değerlendirmelere yer verildi. Buna göre Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 1,2 milyar dolar değerinde ham petrol, rafine petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşınıyordu. Bu hesaplama 2025 yılı ortalama enerji fiyatlarına göre yapıldı.
Ancak 28 Şubat'ta işgal rejimi ve ABD'nin İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı başlattığı savaşın ardından Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği neredeyse tamamen durdu. Bu durum Körfez ülkelerinin petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatının önemli bir bölümünü gerçekleştirememesine yol açtı.
Kpler verilerine göre yaklaşık 10,7 milyar dolar değerindeki petrol, rafine petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış doğal gaz tankerlerde yüklü halde Hürmüz Boğazı çevresinde bekliyor. Ancak güvenlik riskleri nedeniyle bu sevkiyatlar ithalatçı ülkelere gönderilemiyor.
Savaşın enerji piyasalarına etkisi üretim tarafında da hissedildi. Bloomberg'in aktardığı bilgilere göre Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak petrol üretimlerini günlük yaklaşık 6,7 milyon varil azalttı. Bu kesinti söz konusu ülkelerin üretiminin yaklaşık üçte birine denk geliyor.
Uzmanlar bu düşüşün küresel petrol arzını yaklaşık yüzde 6 oranında azalttığını belirtiyor.
Öte yandan Katar Enerji şirketi 4 Mart'ta "mücbir sebep" ilan ederek sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatını durdurdu. Katar dünyanın en büyük LNG üreticileri arasında yer alıyor.
Danışmanlık şirketi Wood Mackenzie'de ekonomi bölümü başkanı olan Peter Martin, petrol üretimindeki kesintilerden en fazla etkilenen ülkenin Irak olduğunu belirtti. Irak hükümeti bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 90'ını petrol ihracatından sağlıyor.
Wood Mackenzie'nin değerlendirmesine göre savaşın başlamasından bu yana Suudi Arabistan yaklaşık 4,5 milyar dolar gelir kaybetti.
Hürmüz Boğazı üzerinden ihracatın durması üzerine Suudi petrol şirketi Aramco ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 70'ini Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu Limanı üzerinden yönlendirmeyi değerlendirdiğini açıkladı.
Aramco Üst Yöneticisi Emin Nasır ise enerji piyasalarındaki krizin yalnızca deniz taşımacılığı ve sigorta sektörlerini etkilemediğini belirtti. Nasır, krizin havacılık, tarım ve otomotiv gibi birçok sektörde zincirleme ekonomik sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. (İLKHA)