Söz konusu adım, Washington’un İran yakınlarında askeri varlığını artırdığı ve tartışmalı nükleer program gerekçesiyle Tahran’a yönelik saldırı tehdidini gündemde tuttuğu bir dönemde geldi. Gözlemciler, kararın diplomatik kanalları zorlamak yerine gerilimi daha da tırmandırabileceğine dikkat çekiyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio yaptığı açıklamada “İran rejimi rehin alma uygulamasına son vermeli ve İran’da haksız yere tutulan tüm Amerikalıları serbest bırakmalıdır. Bu adımlar, söz konusu tanımlamanın ve buna bağlı yaptırımların sona ermesini sağlayabilir.” ifadelerini kullandı. Rubio ayrıca, ilerleme sağlanmaması halinde ABD pasaportlarının İran’a seyahat için geçersiz sayılabileceğini söyledi.
ABD halihazırda yalnızca North Korea için vatandaşlarının seyahatini resmen yasaklıyor. Buna karşın çok sayıda İran kökenli Amerikalı, 1979’daki devrimden bu yana din adamları tarafından yönetilen İran’a düzenli olarak seyahat ediyor. Olası bir seyahat kısıtlamasının, bu kişileri doğrudan etkileyeceği belirtiliyor.
Kararın dayanağı ise Başkan Donald Trump’ın Eylül ayında imzaladığı ve “haksız tutuklama” gerekçesiyle ülkelere kara liste uygulanmasının önünü açan başkanlık kararnamesi oldu. Terör listelerine benzer bir mekanizma öngören düzenleme kapsamında İran, kara listeye alınan ilk ülke oldu.
Trump yönetiminin İran politikasında daha sert ve tek taraflı bir çizgi izlediği yorumları yapılırken, uzmanlar bu tür adımların hem bölgesel gerilimi artırabileceği hem de çifte vatandaş konumundaki kişileri daha kırılgan hale getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Rubio açıklamasında ayrıca “Hiçbir Amerikalı herhangi bir nedenle İran’a seyahat etmemelidir. İran’da bulunan Amerikalılara derhal ülkeyi terk etmeleri çağrımızı yineliyoruz.” ifadelerini kullandı. Bu sert ton, Washington’un diplomasi yerine baskı ve tehdit dilini tercih ettiği yönündeki eleştirileri de beraberinde getirdi. (İLKHA)