Alevi federasyonlarından imar planı düzenlemesine sert tepki

7 federasyon ve Bektaşi temsilcisinden oluşan Alevi kuruluşları ortak bir açıklama ile, 22 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”te cemevlerinin kültürel tesis olarak gösterilmesine tepki gösterdiler.

7 federasyon ve Bektaşi temsilcisinden oluşan Alevi kuruluşları ortak bir açıklama ile, 22 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”te cemevlerinin kültürel tesis olarak gösterilmesine tepki gösterdiler. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafında hazırlanan “Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” 22 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 

2022 yılında, 3194 sayılı İmar Kanunu’da yapılan düzenleme ile, cemevleri yapılması konusunda yasal meşruiyet sağlanmıştı. “EK MADDE 10- (Ek:16/11/2022-7421/8 md.) İmar planlarının tanziminde, planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile müstakbel ihtiyaçları göz önünde tutularak lüzumlu cemevi yerleri ayrılır. İl ve ilçelerde mülkî idare amirinin izni alınmak ve imar mevzuatına uygun olmak şartıyla cemevleri yapılabilir. Cemevi yeri, imar mevzuatına aykırı olarak başka maksatlara tahsis edilemez.” hükmü getirilerek, şehir planlaması çalışmalarında cemevi için yer ayrılması şartı kanun ile düzenlenmişti. “Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”te ise, cemevlerinin imar planına dahil edilmesi şartları düzenleniyor. Ancak, söz konus yönetmelikte cemevlerinin ibadet alanı yerine, kültürel tesis olarak sınıflandırılması Alevi kuruluşlarında sert tepkiye yol açtı.

 HORASAN ERENLERİ DERNEKLER FEDERASYONU * TAHTACI KÜLTÜR DERNEKLERİ FEDERASYONU * BALIM SULTAN BEKTAŞİLİK ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ * ANADOLU VAKIFLAR FEDERASYONU * AVRUPA ALEVİ DÜŞÜNCE OCAKLARI * ABDALLAR VE DOMLAR BİRLİĞİ FEDERASYONU * AFYONKARAHİSAR HACI BEKTAŞ VELİ DERNEKLERİ FEDERASYONU * ANADOLU ABDALLAR CEMEVİ FEDERASYONU yayınladıkları ortak açıklama ile, bakanlığı yanlışından dönmeye çağırdılar. 

İste o açıklama: BASIN AÇIKLAMASI Cemevlerimiz asıl olarak ibadethanedir! 22 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile cemevlerimizin imar planlarındaki statüsüne dair yeni bir düzenlemeye gidilmiştir. Yeni yapılan değişiklikle Yönetmelik kapsamında Cemevlerinin “kültürel tesis” alanı içerisinde tanımlanmasını Türk Milleti ile ayrılmaz bir bütün olan Alevi-Bektaşilerin köklü inanç mirasına yönelik hatalı bir yaklaşım olarak değerlendiriyoruz. 

Söz konusu düzenleme, sadece teknik bir belirsizliği giderme gayesi olarak görülemez. Kaldı ki, 2018 yılında yürürlüğe giren “İmar Barışı” sürecinde, bu uygulamadan yararlanmak isteyen cemevleri ibadethane olarak yapı kayıt belgesine işlenmiştir. Mezkur yönetmelikte cemevlerinin “kültürel tesis” olarak imar planlarına dahil edilmesi verilen bir hakkın geri alınması anlamına gelir. Camilerimiz gibi, cemevlerimiz de Peygamber Efendimiz zamanındaki mescitlerin bir devamıdır.

 Cemevlerimizi bir kültürel alan olarak kategorize etmek inancımıza ve erkanımıza saygısızlıktır. Çünkü cemevlerimiz de ibadetlerin yapıldığı, sosyal ve kültürel faaliyetlerin yürütüldüğü çok fonksiyonlu yapılardır. Daha da önemlisi, imar planlarındaki teknik düzenlemelerin, bir inancın doğasını ve mevcudiyetini tanımlama yetkisi bulunmamaktadır. Cemevlerimizi sadece kültürel birer mekânmış gibi sınıflandırmak, inancımızın özünü ve manevi değerini ikincilleştirmekte ve toplumun kalbindeki “ibadethane” gerçeğini bürokratik bir tanımlamaya hapsetmektedir. Şaşkınlıkla karşıladığımız diğer önemli bir husus da, bu yönetmeliğin Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde kurulan Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın görüş ve talebi doğrultusunda hazırlandığının belirtilmiş olmasıdır.

 Alevi Bektaşi toplumuna hizmet amacı ve vaadiyle kurulmuş olan bu kurumun ibadethanelerimizin “kültürel tesis” olarak tanımlanmasına onay vermesinin Alevi Bektaşi toplumunda karşılık bulmayacağı aşikardır. 

Alevi Bektaşi toplumu ile istişare yapmadan ve rızalık almadan yönetmelikte yapılan bu düzenleme, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin öncülüğünde yürütülen toplumsal bütünleşme çabalarına da darbe vuran bir girişimdir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yanlışından bir an önce dönmesini ve “Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”te yer alan cemevlerinin imar planlarına dahil edilmesi ile ilgili statünün ivedilikle değiştirilmesini talep ediyoruz. 

Saygılarımızla. 

HORASAN ERENLERİ DERNEKLER FEDERASYONU * TAHTACI KÜLTÜR DERNEKLERİ FEDERASYONU * BALIM SULTAN BEKTAŞİLİK ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ * ANADOLU VAKIFLAR FEDERASYONU * AVRUPA ALEVİ DÜŞÜNCE OCAKLARI * ABDALLAR VE DOMLAR BİRLİĞİ FEDERASYONU * AFYONKARAHİSAR HACI BEKTAŞ VELİ DERNEKLERİ FEDERASYONU * ANADOLU ABDALLAR CEMEVİ FEDERASYONU