KOOP-İş Gaziantep Şube Başkanı Sarıca: Asgari ücret hiçbir zaman içimize sinmedi

2026 yılı için belirlenecek Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nda Türk-İş olarak katılım sağlamadıklarını dile getiren Sarıca, işverenin de işinin de üreticinin de mevcut durumdan şikayetçi olduğunu kaydetti.

Komisyonda yer almama nedenlerini açıklayan Sarıca, "Malum olduğu üzere her yıl, özellikle kasım ayının başı geldiğinde Türkiye'nin ana gündemini yine asgari ücret tespiti oluşturuyor. Bu alışıldık süreç bu yıl da devam ediyor. 2025 yılı sonunda belirlenecek 2026 yılı asgari ücretine ilişkin komisyon çalışmaları başlamış durumda. Bu yılın önemli bir farkı var. Bilindiği üzere Türk-İş aldığı karar doğrultusunda Asgari Ücret Tespit Komisyonu'na katılım sağlamadı. Geçen yıl da bunu kamuoyuyla paylaşmış ve gerekçe olarak komisyonun hukuki yapısının düzenlenmesi gerektiğini belirtmişti. Asgari Ücret Tespit Komisyonu normalde 5 işveren temsilcisi, 5 işçi temsilcisi ve 5 hükümet temsilcisi olmak üzere toplam 15 kişiden oluşuyor. Toplantılar bu katılımla gerçekleştiriliyor ve bunun sonucunda asgari ücret belirleniyor. Türk-İş çoğu zaman bu kararlara muhalefet şerhi koyarak belirlenen ücreti benimsemediğini ifade ediyordu. Mevcut durumda Türk-İş’in katılmaması nedeniyle komisyon, 5 işveren temsilcisi ve 5 hükümet temsilcisinin katılımıyla toplanacak gibi görünüyor. Eğer son dakikaya kadar bir yasal düzenleme yapılmazsa süreç bu şekilde devam edecek." dedi.

"Asgari ücret Türkiye'de yaşayan insanların yaklaşık yüzde 45'ini ilgilendiriyor"

Bugüne kadar belirlenen asgari ücretin memnuniyetle karşılanmadığının altını çizen Sarıca, "Tespit edilecek bu ücretin, asgari ücretle çalışan insanların beklentilerini önceki yıllarda olduğu gibi karşılama oranı yine düşük olacaktır. Aynı yapısal sorunlar devam edecek; bunu hep birlikte göreceğiz. Bugün asgari ücret dediğimiz konu, Türkiye'de yaşayan insanların yaklaşık yüzde 45'ini ilgilendiren son derece önemli bir meseledir. Böyle geniş bir kesimi doğrudan etkileyen bir konunun bu kadar basite indirgenmesi ya da yüzeysel ele alınması, belirlenecek rakamın niteliğini de olumsuz etkiler. Şimdiye kadar hiçbir dönem için 'Bu asgari ücret içimize sindi, beklentileri karşıladı, emekçilerin ve ailelerinin nefes almasını sağladı, onlara insan onuruna yakışır bir yaşam sundu.' diyebileceğim bir ücret tespiti ben şahsen görmedim, okumadım, duymadım. Bundan dolayı ekonomimizin mevcut durumu fedakarlık üzerine kurulu. Bugün sanayiciler de bu konuda görüş belirtiyor. Yatırımların başka ülkelere kaydığı basında yer alıyor. Konkordato ilanlarının mahkeme kararlarıyla basına yansıdığını görüyoruz ve takip ediyoruz. Durum sorunlu. Çalışma hayatı sıkıntılı, emekçi zor durumda. Burada kim memnun, kim rahat, kim yaşamında huzur buluyor? Bu konuların masaya yatırılması gerekiyor." ifadelerini kullandı.

"Maliyeti etkileyen diğer unsurların da ortaya konması gerekiyor"

Belirlenen asgari ücretin toplumun tüm kesimleri tarafından itici bulunduğuna dikkat çeken Sarıca, "İşveren memnun değilse, işçi memnun değilse bu kadar sıkıntının sebebi ne? İşveren diyor ki, 'Üretim maliyetleri yüksek.' Emekçi diyor ki, ,'Çalıştığım halde geçimimi sağlayamıyorum.' Burada farklı dinamiklerden kaynaklanan ve maliyeti etkileyen unsurlar var. Bunların da değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Örneğin enerji maliyetleri, arsa maliyetleri ve devlet vergilerinin yüksekliği kamuoyuyla paylaşılmalıdır. Sadece işçilik maliyetlerini, çalışanların ücretlerini, vergilerini ve sigortalarını ön plana çıkarmak adil bir yaklaşım olmaz. Maliyeti etkileyen diğer unsurların da ortaya konması gerektiğini söylemek istiyorum." şeklinde konuştu.

"Bir ailenin kira giderleri ortalama 10 bin ile 18 bin lira arasında"

Hayat şartlarının zorluğuna vurgu yapan Sarıca, "Bu noktada, şu anda 22 bin 104 TL olan asgari ücretin yüzde 25–33 oranında artacağı basında yer alıyor. Bununla ilgili açıklamaları dinliyor, okuyor ve takip ediyoruz. Ancak bu konuyla doğrudan ilgilenen, yani asgari ücretle geçimini sağlayan insanlar ortada yok. Asgari ücretle çalışanların hayatlarını nasıl sürdürdüklerini, ayın başından sonuna kadar nasıl bir mücadele verdiklerini anlatan kimse yok. Şu anda söz, mikrofon onların olmalı; onların dertlerini paylaşmaları gerekiyor. Bugün asgari ücretle geçinen tek çalışan bir kişinin veya tek çalışan bir ailenin kira giderleri ortalama 10 bin ile 18 bin lira arasında. Kira, enerji, ulaşım, gıda, giyim ve eğitim masraflarını bir araya koyduğumuzda mevcut 22 bin 104 TL ve basında söylenen artış oranları yeterli olmuyor. Yani bu oranlar artırılsa bile hükümetimizin hedeflediği enflasyona paralel olarak asgari ücretler artırılmaya çalışılıyor. Ancak bu artışın refah payını karşılamadığını düşünüyorum. Enerji fiyatlarındaki, elektrik giderlerindeki ve sebze-meyve fiyatlarındaki enflasyonist artışlarla paralel bir artış olmayacak gibi görünüyor. Yani bu artışın gerçekleşen enflasyon kapsamında yapılması ve hak edilen refah payının verilmesi gerekiyor. Ancak bu sayede çalışma hayatında mağduriyet yaşayan insanların yaşamlarına bir nebze dokunuş sağlanmış olur." dedi.

"4 kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 92 bin 547 TL"

"Bugün yapılan açıklamalara göre 4 kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 92 bin 547 TL, bir kişinin yaşam maliyeti 36 bin 984 TL ve açlık sınırı 28 bin 412 TL olarak belirlenmiş." şeklinde konuşan Sarıca şöyle devam etti:

"Asgari ücretimiz ise 22 bin104 TL. Yani aradaki makas, açlık sınırındaki 28 bin 412 TL ile 22 bin 104 TL arasındaki fark bile 6 bin TL. Buna göre bugün 6 bin TL civarında bir iyileştirme yapılması ve bunun üzerine enflasyon öngörüsüne göre ek artış yapılması gerekiyor ki bunlar refah payı ve yaşamsal enflasyonist etkilerden arındırılmış olsun. Türkiye’de daha önceki süreçlerde gördüğümüz üzere, asgari ücretin tespitinde çok farklı rakamlar konuşuluyor, söyleniyor. Ancak çıkan rakamların toplumun yüzde 45’ini ilgilendiren asgari ücret beklentisinin hep altında kaldığını gördük ve yaşadık."

"Marketlerde etiket değiştirilmek üzere personel çalışıyor"

Asgari ücret zammı belli olmadan etiketlere zam yansıdığına dikkat çeken Sarıca, "Zaten piyasa maliyet esaslı çalışıyor. Yani maliyetini günde iki defa güncelleyebilecek imkana ve olanağa sahip. Şunu biliyoruz ki marketlerde etiket değiştirilmek üzere personel çalışıyor; sırf etiket değiştirmek için. Yani böyle bir ortamda zarar etmesi mümkün değil, çünkü sürekli maliyetleri fiyatlarına yansıtma imkanı var. Bugün asgari ücret bile kasım ayından itibaren fiyatlara, etiketlere yansıtılmaya başlandı. Bu asgari ücret artışının belki başa baş olmasa da üzerinde bir rakam ücretlere yansıtılacak. Ayrıca 1 Ocak itibarıyla da ekstra yansımalar olacak. Biz de diyeceğiz ki; asgari ücret çoğu kişi için yeterli oldu; bu rakamla yaşamaya çalışacağız. Ancak bunun bir yaşam ücreti olmadığını söyleyebiliriz." ifadelerini kullandı. (İLKHA)