Migrenin kökeni aydınlanıyor: NÖROM’dan bağırsak–beyin eksenini gösteren çarpıcı bulgular

Migrenin enerji metabolizmasıyla ilişkisine dair çarpıcı bulgular, Ankara’da düzenlenen 1. Uluslararası Nöronal Enerji Dinamikleri Kongresi’nde açıklandı.

Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (NÖROM) tarafından düzenlenen kongrede, migrenin yalnızca bir baş ağrısı değil, beynin enerji üretimindeki bozulmalarla ilişkili kompleks bir nörolojik durum ve bağırsakla doğrudan ilişkili bir hastalık olduğu vurgulandı.

Kongrenin açılış konuşmasını yapan Yükseköğretim Kurulu Üyesi ve NÖROM Merkez Müdürü Prof. Dr. Hayrunnisa Bolay Belen, NÖROM’da yürütülen çalışmalarda migren modellerinde bağırsak geçirgenliğinin arttığının ve daha önce tanımlanmamış moleküler değişikliklerin ilk kez gösterildiğini belirtti.

Belen “Migrenin kökeninde mitokondrilerin enerji üretimindeki yetersizlikler yer alıyor. Bulgular migrenin yalnızca beyinde değil, tüm vücudun enerji sistemiyle ilişkili bir bozukluk olduğunu gösteriyor. Bu nedenle migren, tüm sistemin enerji dengesizliği olarak görülmeli” dedi.

Dünyada 1,5 milyar insanı etkileyen ve özellikle 50 yaş altı bireylerde en sık görülen beyin hastalığı olan migrene dair NÖROM’un yeni bulguları bağırsak beyin ilişkisine dikkat çekiyor. 

Bağırsaktaki sorunlar migrenle ilişkili

NÖROM’un araştırma sonuçlarına göre kronik migren hastalarında yüksek (CGRP) ve bağırsak mikrobiyotasında bozulma gözüküyor, bağırsak geçirgenliği artıyor. Bunlar, migrenin sadece beyinde değil, bağırsak–beyin ekseni üzerinden de şekillendiğini gösteriyor.

Kongrede İspanya, Almanya, İsveç, Çin ve İtalya’dan gelen bilim insanları migren mekanizmalarına ilişkin son araştırma sonuçlarını paylaştı. Sunumlarda nöronal enerji dinamikleri, mitokondriyal işleyiş, bağırsak–beyin ekseni, ağrı yollarındaki moleküler değişiklikler ve çok disiplinli yaklaşımlar ele alındı.

İleri görüntüleme verileri, migren hastalarının baş ağrısı olmadığı dönemlerde bile kortekste normalden yüksek enerji tüketimi olduğunu; buna karşın hücrelerde enerji düşüşü ve oksidatif stres artışı bulunduğunu gösterdi.

Ünlü Nörobilimci Cajal’ın orijinal beyin çizimleri NÖROM’da açıldı

Kongre kapsamında İspanya Büyükelçiliği ve Cajal Enstitüsü desteğiyle: Cajal’ın orijinal nöron ve beyin çizimlerinden oluşan özel bir sergi de NÖROM’da açıldı. 3 ay boyunca ziyaretçilere açık olacak sergide “Cajal ve Beyindeki Nöronal Ormanın Keşfi” başlıklı özel bir oturum düzenlendi. Sergi, modern nörobilimin kurucusu kabul edilen Cajal’ın mirasını günümüz araştırmalarıyla buluşturuyor.

NÖROM Hakkında:

Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi, klinik nörobilimden hesaplamalı nörobilime, moleküler nörobiyolojiden yapay zekâ araştırmalarına kadar geniş bir yelpazede çalışan ulusal ve uluslararası araştırmacılara kapı açan Türkiye’nin ilk ve tek ortak disiplinler arası nörobilim merkezidir.

Yükseköğretim Kurulu öncülüğünde Gazi Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi güç birliği ile kuruldu. 

Merkez, beyin hastalıklarını anlamak ve yeni tedavi yaklaşımları geliştirmek amacıyla yenilikçi araştırmalar yürütmektedir. (İLKHA)