16139,48%-2,69
43,95% 0,06
51,48% -0,90
7627,43% 2,59
12213,23% -2,50
Türkiye’de siyaset sadece meydanlarda değil, rakamlarda da yapılır. Bu kez konuşan miting kürsüleri değil; nüfus tabloları oldu. Yüksek Seçim Kurulu, 31 Aralık 2025 tarihli nüfus verilerini baz alarak 600 milletvekilinin illere dağılımını güncelledi. Karar, Resmi Gazete’de yayımlandı ve yürürlüğe girdi.
Dayanak ise açık: Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 5. maddesi. Hesaplamalarda Türkiye İstatistik Kurumu verileri esas alındı. Yani mesele siyasi tercih değil, matematik. Ama kabul edelim; Türkiye’de matematik bile siyasidir.
Büyükşehirlerin Ağırlığı Artıyor
Yeni dağılıma göre dört büyük ilde tablo şöyle:
İstanbul: 96 milletvekili – 3 seçim çevresi
Ankara: 37 milletvekili – 3 seçim çevresi
İzmir: 28 milletvekili – 2 seçim çevresi
Bursa: 21 milletvekili – 2 seçim çevresi
Rakamlar gösteriyor ki nüfus neredeyse temsil orada yoğunlaşıyor. İstanbul tek başına birçok ülkenin parlamentosundan fazla vekil çıkarıyor. 96 sandalye… Neredeyse başlı başına bir siyasi arena.
Ankara ve İzmir’de tablo dengeli görünse de seçim çevrelerinin bölünmesi siyasi stratejileri doğrudan etkileyecek. Çünkü seçim çevresi sayısı arttıkça aday listeleri, oy hesapları ve ittifak senaryoları da değişir. Siyaset artık sadece “kaç oy aldın?” değil, “nerede aldın?” sorusuna da bağlı.
Seçim Çevresi Kriteri Ne Diyor?
YSK kararına göre sistem net:
18 milletvekiline kadar çıkaran iller → 1 seçim çevresi
19–35 milletvekili çıkaran iller → 2 seçim çevresi
36 ve üzeri milletvekili çıkaran iller → 3 seçim çevresi
Bu teknik düzenleme, aslında siyasetin sahasını yeniden çiziyor. Özellikle nüfusu artan şehirlerde temsil gücü artarken, nüfusu durağan kalan iller mevcut sayılarını korudu ya da sınırlı değişiklik yaşadı.
Örneğin; Adana 15, Antalya 18, Gaziantep 14, Kocaeli 14, Mersin 13 milletvekili çıkaracak. Erzurum 5, Erzincan 2, Bayburt ise 1 milletvekili ile temsil edilecek. Doğu ve Karadeniz illerinde sayıların daha düşük olması nüfus dağılımının doğal sonucu. Ancak bu tablo aynı zamanda Türkiye’nin demografik merkezinin batıya ve büyükşehirlere kaydığını da gösteriyor.
Rakamların Anlattığı Siyasi Hikâye
600 sandalyelik Meclis’te dağılım sabit; değişen illerin payı. Bu da partiler için şu anlama geliyor:
Artık kampanyalar nüfus yoğunluğu yüksek bölgelerde daha kritik.
Büyükşehirlerde alınacak küçük oy farkları, sandalye hesabında büyük sonuçlar doğurabilir.
Seçim matematiği şunu söyler: Temsil, nüfusla doğru orantılıdır. Ama siyasetin gerçeği şunu ekler: Nüfusun yoğun olduğu yerde rekabet daha serttir. İstanbul’da bir vekil kazanmak ile Bayburt’ta kazanmak aynı değil. Biri dev bir havuzda kulaç atmak, diğeri küçük bir gölette yarışmak gibi.
Yeni dağılım bir şeyi daha netleştirdi: Türkiye’nin siyasi kaderi büyük ölçüde metropollerde yazılacak. Çünkü sandalyenin çoğu orada. Kırsalın sesi hâlâ var ama sayısal ağırlık artık şehirlerde.
Önümüzdeki Seçim İçin Ne Anlama Geliyor?
Bu düzenleme bir sonraki genel seçimde uygulanacak. Yani partiler şimdiden hesap makinesini eline aldı. Aday profilleri, bölgesel kampanya stratejileri ve ittifak planları bu tabloya göre şekillenecek.
Şu gerçek değişmedi: 600 sandalye var ama o sandalyeye giden yol her seçimde biraz daha karmaşık hale geliyor.
Türkiye büyüyor, şehirler kalabalıklaşıyor, demografi değişiyor. Ve siyaset, bu değişimin peşinden koşuyor. Rakamlar soğuk olabilir ama sonuçları sıcak olacak.
Siyaset meydanlarda yapılır derler. Doğru.
Ama kaderi, tablolar belirler.
Yorum Ekle
