Mustafa Kemal Paşa, 21 Nisan 1920 günü başında “Çok aceledir.” uyarısı bulunan bir telgrafı çeker kolordulara, Refet Bey’e, Müdafaa-i Hukuk dernekleri yönetimlerine ve tüm belediye başkanlıklarına. Bu telgrafta 23 Nisan’da, Ankara’da Meclis’in toplanacağını bildirip yapılacakları anlatır.
“1. Bimennihilkerim (Allah’ın yardımıyla-AH) Nisan’ın 23. Cuma günü, cuma namazını müteakip Ankara’da Büyük Millet Meclisi açılacaktır.
2. Vatanın bağımsızlığı, yüce hilafet ve saltanat makamının kurtarılması gibi en mühim ve hayati vazifeleri yapacak olan bu Büyük Millet Meclisi’nin açılış gününü cumaya tesadüf ettirmekle, anılan günün mübarekliğinden istifade ve bütün değerli mebusların hazır bulunmaları ile Hacıbayram Veli Camii Şerifi’nde cuma namazı kılınarak, Kur’an ve namazın nurlarından feyz alınacaktır. Namazdan sonra, lihyei saadet (Hz. Muhammet’in sakalı-AH) ve sancakı şerif taşınarak Dairei Mahsusa’ya (Meclis-AH) gidilecektir. Dairei’yi Mahsusa’ya dahil olmazdan evvel, bir dua okunarak kurbanlar kesilecektir. İşbu merasimde camii şeriften başlayarak, Dairei’yi Mahsusa’ya kadar Kolordu Kumandalığı’nca askeri kıtalar ile özel tertibat alınacaktır.
3. Anılan günün kutsiyetinin teyidi için, bugünden itibaren vilayet merkezinde, Vali Beyefendi Hazretleri’nin tertibiyle, hatim ve buharii şerif okunmaya başlanacak ve hatmi şerifin son aksamı teberrüken Cuma günü namazdan sonra Dairei Mahsusa önünde tamamlanacaktır.
4. Mukaddes ve yaralı vatanımızın her köşesinde aynı suretle bugünden itibaren Buhari ve hatematı şerife okunmasına başlanarak, Cuma günü ezandan evvel minarelerde salavatı şerife okunacak ve hutbe esnasında Hilafetmaabımız Padişahımız Efendimiz Hazretleri’nin namı namii hümayunu zikredilirken, Zatı Şevketsimatı Padişahileri’nin ve memaliki şahaneleriyle bütün tebaai mülûkânelerinin bir an evvel kurtuluşa ve saadete nail olmaları duası ilaveten okunacak ve cuma namazının kılınmasından sonra da hatim tamamlanarak, yüce hilafet ve saltanat makamının ve bütün vatan kısımlarının kurtuluşu maksadıyla vuku bulan milli mesainin ehemmiyet ve kutsiyeti ve her millet ferdinin kendi vekillerinden meydana gelen bu Büyük Millet Meclisi’nin vereceği vazifeleri yapmaya mecburiyeti hakkında vaızlar verilecektir. Ondan sonra halife ve padişahımızın, din ve devletimizin, vatan ve milletimizin kurtuluşu, selameti ve bağımsızlığı için dua edilecektir. Bu vatani ve dini merasimin yapılmasından ve camilerden çıkıldıktan sonra, Osmanlı beldelerinin her tarafında, hükümet makamına gelinerek Meclis’in açılmasından dolayı resmen tebrikler icra edilecektir. Her tarafta cuma namazından evvel münasip şekilde mevlidi şerif okunacaktır.
5. İşbu tebliğin hemen yayımlanması ve tamimi için her vasıtaya müracaat olunacak ve süratle en ücra köylere, en küçük askeri kıtalara, memleketin bütün teşkilat ve müesseselerine ulaştırılması temin edilecektir. Ayrıca büyük levhalar halinde her tarafa asılacak ve mümkün olan mahallerde basılacak ve çoğaltılacak ve ücretsiz dağıtılacaktır.
6. Cenabı Hak’tan tam muvaffakiyet niyaz olunur. (Atatürk’ün Bütün Eserleri, Cilt: 7, Kaynak Yayınları, Birinci Basım: Ocak 2002, s. 344-345)”
BMM’nin 23 Nisan’da toplanmadan iki gün önce Atatürk’ün yayımladığı genelgeyi paylaştım. Büyük Önder’in ülkemizin kurtuluşunu sağlamak için toplumun her kesimini kucaklayacak bir dil kullanması, davranış içinde bulunması, halkın gelenek ve görenekleriyle çatışmaması ilgi çekici. Halk için, ulus için yola çıkanlar; öncelikle içinde yaşadıkları toplumu iyi tanımalı. Toplumu doğru amaçlar çevresinde örgütlemeli.
Ülkemizden emperyalizmi kovmak, terörü bitirmek, halkı gönençli yaşatmak isteyen siyasetçilerin Atatürk gibi düşünmeleri gerek. Pusulamız, Atatürk’ü gösterdiği sürece sırtımız yere gelmez.
Adil Hacıömeroğlu
21 Nisan 2024
