İstihdamın Önündeki Sessiz Engel: Maaş Haczi

Türkiye’de işsizliğin yüksek seyretmesi, kayıt dışı ekonominin büyümesi ve vergi tahsilatının yetersiz kalması gibi kronik sorunların altında yatan en büyük etkenlerden biri göz ardı ediliyor: Maaş haczi.

Evet, yanlış duymadınız. Bugün milyonlarca insan, geçmiş borçları nedeniyle resmi iş bulamıyor ya da bulduğu işte çalışmaya cesaret edemiyor. Çünkü kazandığı paranın önemli bir kısmına haciz geliyor. Sonuç mu? Ya işsizliği seçiyor ya da kayıt dışı ekonomiye yöneliyor. Kayıt dışı ekonomi büyüdükçe devlet vergi toplayamıyor, SGK primleri eksik yatıyor, ekonomide güven azalıyor ve nihayetinde hepimiz kaybediyoruz.

Bu sorunun çözümü aslında basit: Maaş hesaplarına haciz uygulaması tamamen kaldırılmalı.

Birçok kişi için bu öneri ilk etapta adaletsiz gibi görünebilir. Zira alacaklılar, alacaklarını nasıl tahsil edecekler? Ancak gerçek şu ki, ekonomik varlığını sürdüremeyen, geçinme kaygısı yaşayan bireylerden tahsilât yapabilmek zaten imkânsız hale geliyor. İnsanlar çalışıp düzenli bir gelire sahip olmadan borçlarını ödeyemezler. O yüzden borçlunun elinden ekmek teknesini almak, alacaklının da kendi ayağına sıkmasıdır.

Bu noktada yeni bir düzenlemeye ihtiyaç var: Haciz işlemleri yalnızca taşınır ve taşınmaz mallarla sınırlandırılmalı. Otomobil, gayrimenkul veya borçlanma esnasında belirlenmiş teminatlar dışında herhangi bir malvarlığına haciz konulmamalı. Bu sayede bireylerin işgücü piyasasına katılımı sağlanarak ekonomiye kazandırılması mümkün olacaktır.

Ayrıca, kısa vadeli rahatlama sağlamak adına 7442 sayılı vergi borçlarının yapılandırılması kanunu yeniden getirilerek belirli bir limitin altındaki borçlar (örneğin, 100 bin TL’ye kadar olanlar) silinmeli. Ancak burada kritik bir şart konulmalı: Borçların silinmesi karşılığında bireyler, belirli bir süre yeni borç yapmayacaklarına dair taahhütte bulunmalı. Bu taahhüdü ihlal edenler için vatandaşlık haklarının kısıtlanması ve hapis cezaları gibi yaptırımlar devreye sokulmalı. Böylece “nasıl olsa affedilir” düşüncesiyle bilinçsiz borçlanmanın da önüne geçilir.

Bir diğer önemli nokta da tefeciliğin önlenmesi!

Bugün elden verilen senet karşılığı borçlar nedeniyle binlerce insan çaresiz durumda. Bu tür borçlanmalara haciz uygulanması, kayıt dışı finans sistemini besleyerek tefeciliği yaygınlaştırıyor. Kişiler arası senet karşılığı borçlara haciz uygulaması kaldırılırsa, tefecilik büyük darbe yer.

Özetle, Türkiye’nin ekonomik yapısını güçlendirmek, kayıt dışılığı azaltmak ve istihdamı artırmak istiyorsak maaş haczi uygulamasını kaldırmak zorundayız. Aksi halde, işsizliğin düşmesi bir hayal olmaya devam edecek ve ekonomik dar boğazdan çıkış mümkün olmayacaktır.

Artık ekonomiyi baltalayan, insanları işsizliğe ve çaresizliğe mahkûm eden bu yanlış sistemin sona erdirilmesi gerekiyor. Şimdi, hukuki düzenlemeleri cesurca yapma zamanı.