Mustafa Kemal Paşa, Türk Ordusu 9 Eylül 1922’de düşmanı İzmir’den denize döktükten sonra bir süre İzmir’de kalır. Ardından Bursa’ya gelir. Burada, onu İstanbul’dan gelen toplumun farklı kesimlerinden kişiler ziyaret eder. İstanbul Üniversitesi’den (Darülfünün) bir grup öğrenci de gelenler arasındadır.
Atatürk, 21 Ekim 1922’de Bursa’da İstanbul Darülfünun Gençlerine Nutuk veriyor. O gün gençlere söyledikleri, bugün de geçerliliğini korumakta.
“-İstanbul irfan zümresi! Siz, vatanın gelecek ümidisiniz… Biliniz ki, vatanı hakiki olarak kurtaracak sizlersiniz. Biz, bir fırtına gibi gelir, geçer, gideriz. Önümüzde sivrilmiş dikenleri, engelleri yakar, yıkarız. Fakat arkamıza baktığımızda bizim açtığımız o sahada irfanıyla, bedeniyle çalışan sizleri, milleti görürsek vazifemizi yaptığımıza ancak o vakit kani olur ve iftihar ederiz. Bizim zaferimiz kanlıdır; fakat, sizin zaferiniz şanlıdır! (Atatürk’ün Bütün Eserleri, Cilt: 14, Kaynak Yayınları, İkinci Basım: Mayıs 2007, s. 27)”
Atatürk, İstanbul Üniversitesi öğrencilerine söylediği yukarıdaki sözler, Türk gençliğinin tümü için geçerli. Gençliği, irfan (kültür) ordusu olarak görmekte. Asıl utkunun da irfan ordusunun yapılanlara sahip çıkmasıyla olacağını vurgulamakta. Düşman yurttan kovulmuştur, ancak tam bağımsızlığı, bundan böyle sürdürmek gençliğin görevi.
Atatürk, konuşmasında ulusun önündeki büyük güçlüklerin üstesinden geldiklerini “Biz, fırtına gibi gelir, geçer, gideriz. Önümüzdeki sivrilmiş dikenleri, engelleri yakar, yıkarız.” sözleriyle anlatmakta. Bu sözlerle ülkemizin gelişmesi, ileri gitmesi için önündeki engellerin kalktığını vurgulamakta Büyük Önder. Gençliğin çalışması, irfanıyla yurdu aydınlatmasının uygun koşullarının oluştuğunu söylemekte.
Aynı konuşmada Atatürk: “İstanbul’u biz hiç unutmadık ve unutamayız! Orası bizim, yani anavatanın başıdır. İrfanımız, sanatımız, her şeyimiz oradadır, oradan yetişmiştir… İstanbul’u iyi tanırız; bilhassa orada gençlik bizimledir; bizi bekler, galeyan halindedir. (Aynı yapıt, s. 27)” Atatürk, bu sözleriyle İstanbul gençliğinin Türkiye’nin kurtuluşu için yaşadığı heyecanı belirtmekte. İstanbul’un ülkemiz için ne denli önemli olduğunu da vurgulamakta. Henüz düşman işgali altında bulunan İstanbul’un da kurtarılacağını bu sözleriyle muştulamakta.
Atatürk’e göre “vatanın gelecek ümidi” gençlerdir. Bu nedenle gençliğin değeri herkesçe bilinmeli.
Gençlik, gelecektir. Bu nedenle ülkemizin geleceğini kuracak olan gençlerimiz. Gençliği irfan ordusu olan ülkelerin sırtı yere gelmez. İrfan ordusunun usu, bilgisi, ülküsü ve yüreğiyle sarıldığı bir ülkeye düşman yan gözle bakamaz. Kalkınan, gelişen, bilimle yoğrulan bir ülke, geleceğini güvence altına alır. Bu nedenle gençlerin iyi yetiştirilmesi, çok önemli. Gençliğini iyi yetiştirmeyen; onlara milli, bilimsel, çağcıl ve laik bir eğitim ortamı sağlamayan yöneticiler ülkesinin geleceğini tehlikeye düşürür. Böyle bir aymazlık, ülkeye ihanet değil de nedir?
Adil Hacıömeroğlu
16 Nisan 2025
